Chegou a primavera natural

Poucos cantos de aves soan tan cerimoniais como o canto do cuco (cuculus canorus) que nos amosa puntualmente a chegada da primavera. Hai un par de semanas este misterioso e sosegado son resoaba xa polos nosos bosques. Con algo máis de trinta cms, cor cincenta nos machos e máis parda nas femias, patas e ollos amarelos o cuco permanece na nosa terra de marzo a setembro. Aínda que pode confundirse co gabián en voo, distínguese por te-lo cuco un aletexo constante e as ás máis apuntadas. Na busca de alimento, sente unha especial debilidade pola procesionaria do piñeiro. Vermes e insectos completan a súa dieta.

A chegada doutras aves, ó igual que o cuco, sinalan o troco de estación e o aumento das temperaturas despois do inverno. Bubela (upupa epops), rula común (streptopelia turtur) e andoriña común (hirundo daurica), todas elas estivais en Galicia, xa chegaron como podedes ver nas imaxes.

Pero este comezo de primavera con tanta auga, fai que sigamos gozando da fermosa píntega común ( salamandra salamandra) nos nosos camiños. En clara regresión pola destrución do seu hábitat, este anfibio terrestre de actividade nocturna que escolle os nosos bosques para vivir, ten preferencia polas zonas húmidas e escuras. Salienta-la súa reprodución ovípara de tal xeito que os ovos se desenvolven e eclosionan dentro da propia nai. Os exemplares mellor dotados que conseguen chegar a adultos, poden vivir ata os vinte anos.

Adiado o roteiro polo Suído do vindeiro sábado

Debido ás previsións de choiva, e á auga que temos agora no percorrido previsto, aprázase a saída do próximo sábado. Ademais da choiva, os camiños teñen moita auga e non todo o mundo ten goretex para non rematar cos pés totalmente mollados. Tentarémolo un pouco máis adiante cando o tempo acompañe e nos permita gozar da paz antiga do Suído.

Arquivos: Plan de Xestión do Lobo en Galicia ( doc oficial da Xunta de Galicia)

Plan de Xestión do Lobo en Galicia

Suído branco

E así, como podedes ver nas imaxes é como nos recibiu o Suído. Branco e sosegado. Fermoso.

Subimos co gallo de patea-lo monte para identifica-lo uso que fai o lobo do seu territorio despois da tempada de caza, para facerlle o seguimento deste ano no que tentaremos censa-lo grupo e confirmar reprodución.

O chan cuberto de neve fixo que a pesares de non percorrer moita distancia, tivésemos sorte e atoparamos rastros recentes dun exemplar. Nas imaxes podedes ve-las pegadas e os rascazos que atopamos. É o comezo doutra apaixoante tempada tralas pegadas do lobo ibérico no seu medio natural.

O ano pasado puidemos censa-lo grupo (manda) e tivémo-la sorte de poder observar un bo número de veces ó noso amigo. Nunha ocasión gozamos de preto, sen nin sequera precisar prismáticos, do grupo completo antes da época de reprodución ( no mes de maio). Catro exemplares marchando en formación pola serra, deténdose para ollarnos, amosando unha sensación de forza e poderío como lle corresponde ó rei do monte. Un emocionante encontro que non esquecerei.

¿Coñeces ó lobo? Presentación para os colexios

Dentro da campaña de sensibilización que impulsei este ano para desmitifica-la negativa imaxe do lobo, preparei unha presentación orientada ós máis novos que me servirá como base para impartir charlas nos Colexios. O obxectivo é transmitirlles ós cativos cal é o lobo dos contos e fábulas, e cal é o animal real, o biolóxico que nada ten que ver co anterior. Que teñan outra visión ensinando as diferenzas entre mito e realidade, e achegándoos á misteriosa vida do lobo dende o seu nacemento, ata a súa organización social, o seu territorio, as características da subespecie ibérica e a súa alimentación.

Link á Presentación

Protocolo ante Delitos contra o Medioambiente

Elaborei un documento que describe as pautas básicas que debemos seguir cando nos atopemos ante evidencias ou indicios dun delito contra o medioambiente. Centreime nun modelo orientado cara á fauna, e especialmente para o lobo, pero é aplicable a calquera situación. Basicamente consiste en avisa-lo Seprona (062), ou notificala a través do 112, e recoller tódolos datos de interese posibles.

Enlace ó arquivo:
Protocolo ante Delitos Contra o Medioambiente

Curiosidades: Luperca, ilustre loba…

Inauguramos unha nova sección de "Curiosidades" da man de Cristian. Nela contaranos aquelas anécdotas máis inusuais e sorprendentes relacionadas coa natureza, e moi especialmente co lobo. De seguido, a súa primeira entrada, "Luperca".

Non sei se algunha vez puidestes meditar sobre o protagonismo do lobo no mundo. Pero, ¿ que pasa coas lobas? Non, non pensedes mal.... Temos ilustres lobas como Luperca. Na mitoloxía esta loba foi a que aleitou a Rómulo e Remo cando foron guindados nuns canastros polo río Tiber por orde do rei Amulio. ¡Esta loba fixo as veces de nai dos fundadores de Roma! Así que deixade de contar ós vosos cativos contos como os de Carapuchiña vermella ou Os Tres porquiños, onde se transmite unha visión negativa do lobo, e contádelle a historia de Luperca. A bondade e afecto desta loba foi representada nunha escultura de bronce (A loba Capitolina), non podía ser menos, pero como toda ilustre personaxe ata na súa representación existe debate. Todo apuntaba a que era unha escultura etrusca, pero finalmente demostrouse que data do medievo e as figuras de Rómulo e Remo foron engadidas no Renacemento. Mais, o frío bronce non lle fai xustiza a esta cálida loba, ai Luperca! Ilustre loba...

Visita do Paxaro Carpinteiro

Sentado na casa observando pola fiestra, case como esperando que acontecese, o paxaro carpinteiro máis popular, o Peto Real ( Dendrocopos Major), poúsase nun piñeiro próximo. Trátase dun macho que se distingue das femias por te-la parte posterior da cabeza vermella. Teñen as unllas como os loros, que lle permiten gabear polos troncos con facilidade. E as duras plumas caudais ( da cola), que lle serven, como se ve na foto, para afianzarse nos troncos.

Deléitanos con vinte minutos da súa vida. Incansable na busca de alimento extraendo insectos da árbore, e picando no piñeiro para con ese son inconfundible marca-lo territorio. Esta vez, son quen de quitarlle algunha foto que vos deixo de mostra. Aínda que o día gris e o cristal da fiestra réstanlle calidade á imaxe, compensa a fermosura e as cores vivas desta magnífica ave. De novo volvo a sentirme un privilexiado por te-la natureza na porta da casa.

E despois da denociña, a algaria

E despois da denociña, a algaria. Neste recuncho do Tea, cunha rica variedade de fauna, topámonos cun fermoso carnívoro, a algaria (genetta genetta). De actividade nocturna, este inconfundible depredador solitario, que gabea con facilidade, aliméntase principalmente de pequenos mamíferos,aves, anfibios e réptiles. As ameazas principais para a conservación da especie, son a destrución do seu hábitat e os atropelos. Deixo a foto das pegadas que deixou. Como comparativa do tamaño, podemos tomar como referencia as pegadas da miña cadela, á dereita na imaxe, de 6 x 4,5 cm.

Pequenos carnívoros no Tea

Camuflados na beira do Tea observando aves, comezamos a escoitar ás nosas costas un barullo no medio da follasca. Permanecemos quedos para pasar desapercibidos, intrigados por saber quen armaba ese alboroto que se achegaba. De súpeto, por entre as follas, vimos a pouco máis dun metro como apareceu unha áxil denociña (Mustela nivalis), que tal vez levada polo rastro recente dalgunha presa, non se decataba da nosa presenza. Pero chegada a esa distancia, detívose un intre diante nosa, e tal como chegou, desapareceu a gran velocidade. E así topamos de novo con este esquivo e fermoso matador, o que sempre é unha ledicia. A natureza á porta da casa.

Exposición Amigo Lobo en Galicia

Da man de Carlos Sanz, prestixioso biólogo, amigo e colaborador de Félix Rodriguez de la Fuente, que tomou o relevo deste na defensa e conservación do lobo, dende o ano 2001 a exposición máis completa sobre o lobo ibérico percorre todo o territorio nacional, contribuíndo á sensibilización, á divulgación e conservación do noso “amigo lobo”. Despois da Semana Santa a exposición chegará ó museo municipal “Manuel Torres” do Concello de Marín (do 6 de Abril ata o 10 de Xuño ), onde poderemos coñecer mellor a vida do lobo real.

Xunto coas xornadas educativas nos centros de ensino, aproveitarémo-la estancia da exposición para facer visitas guiadas a tódolos colexios interesados. O Concello de Marín fretará autobuses de forma gratuíta para facilitar os desprazamentos dende os centros.

Os meus máis sinceros agradecementos pola axuda que me prestaron, e por facer que o que era unha idea se fixese realidade, a Verónica (Protectora de Marín), a Pilar Blanco (Concello de Marín) e como non a Carlos Sanz.

Próximo Roteiro polo Suído

A Serra do Suído, é un lugar máxico onde todo acontece máis amodo, lonxe das présas da vida cotiá. Camiñando por entre os antigos chozos dos pastores, os foxos do lobo, mámoas, petróglifos e vieiros centenarios, a esencia doutra época lonxana case se pode apalpar. Aquel tempo no que o home sobrevivía cos recursos que o medio natural lle outorgaba.

Cun pé na provincia de Pontevedra e outro na vertente Ourensá, a Serra do Suído aséntase nos concellos de Covelo, Fornelos de Montes, A Lama,Avión e Beariz. Media montaña galega con predominio de pastos e matogueiras, como resultado de séculos de explotación gandeira, e rochas graníticas de liñas suaves conforman a súa paisaxe.

A saída está prevista para a mañá do derradeiro sábado de Marzo. O percorrido será suave sen dificultade. Pode apuntarse todo aquel que lle apeteza enviándome unha mensaxe a miña conta de correo.

Comezando polos máis novos

Comezando polos máis novos, é unha iniciativa na que xunto coa Protectora de Marín traballarei organizando xornadas educativas nos colexios para sensibilizar ós máis pequenos no respeto polos animais. Os nenos, quenes poderán o día de mañán transmitir a súa vez ós seus propios fillos o coidado dos nosos compañeiros. E como non, os que me coñezan mellor, xa terán adiviñado que unha parte importante destas xornadas terá coma protagonista ó lobo.
Tentaremos amosar ó lobo real, dunha forma sinxela, co gallo de desmitificala súa versión fantástica e achegando aspectos xerais de lobo como animal social.

Todo isto non sería posible sen a axuda da Protectora de Marín, especialmente de Verónica, por tentar facer un mundo mellor. E como non, a Carlos Sanz polos seus consellos e a cesión do seu material fotográfico para prepa-la presentación que empregaremos nos colexios.

Presentación que preparei para a ocasión:
http://www.protectoramarin.com/src/ConoceLobo.pdf

A outra cara do Lobo

Na miña paixón pola natureza, se algún animal admiro por encima de todos, sen dúbida algunha é o lobo. A primeira vez que o vin, hai máis de dez anos, coñecín un animal extraordinario, que conformou para min a representación dos animais ceibes e salvaxes. Dende aquela, os nosos camiños cruzáronse moitas veces. Canto máis o coñezo, canto máis o observo, máis o admiro. E máis se cabe, son consciente das tremendas inxustizas que se cometen contra o luxo que é o lobo ibérico. Esa imaxe tan negativa dos contos e fábulas, a dun animal sanguinario devoranenos, nada ten que ver co animal real, o biolóxico. A pesar disto, por tradición ou ignorancia, mantense nunha grande parte da sociedade o medo a ese animal que só existe en contos coma o de carapuchiña vermella.

Estou firmemente convencido de que a conservación do lobo ibérico, pasa porque se coñeza a verdadeira cara de este magnífico depredador. Concienciación e sensibilización. Coñecer para conservar. E aquí, sen dúbida algunha, podo traballar transmitindo a miña experiencia directa e dando a coñecer a outra cara do lobo.